175 jaar Leopoldsburg | Koninklijk Museum Kamp van Beverlo

Van heide tot

kleinstedelijk gebied.

Tijdlijn van een gemeente.

Expo van 31 januari tot 28 april 2026

Introductie

Welkom op deze tentoonstelling georganiseerd door het Koninklijk Museum Kamp van Beverlo, Erfgoed Leopoldsburg en Heemkunde Heppen met de steun van de Gemeente Leopoldsburg,
Ecru, Cultuurraad Leopoldsburg en Kamp Beverlo.

Graag laten we je in deze tentoonstelling kennis maken met de rijke geschiedenis van Leopoldsburg, een gemeente waar soldaten, dorpsbewoners en traditie al 175 jaar nauw met elkaar verweven zijn.
Van de oprichting van het Kamp van Beverlo in 1835 tot het dorpsleven van vandaag, deze tentoonstelling laat je kennismaken met de belangrijkste momenten uit het militaire en civiele leven van de 19de en 20ste eeuw.

Uitgebreide openingsuren van
31 januari tot 28 april 2026

Tijdens deze tijdelijke expo zijn we uitzonderlijk extra open:

Openingsuren van 31 januari t.e.m. 8 februari 2026

10.00 – 17.00 uur (maandag gesloten)

Openingsuren van 10 februari t.e.m. 28 april 2026

Dinsdag & donderdag: 9.00 – 12.00 uur
Woensdag, zaterdag & zondag: 13.00 – 17.00 uur

Zaal 1: Het ontstaan van het Kamp van Beverlo

De marketentster

De marketentster was een bekend figuur in Leopoldsburg en kreeg er zelfs een standbeeld. Het waren vaak vrouwen van soldaten die drank en voedsel verkochten en de troepen overal volgden, zelfs in het strijdgewoel. Met de komst van de Grote Messes in 1913 verdween het beroep. Later leefde de traditie voort met de bekende Kampse marketentster Marie José Cipriani.

Coco verkopers

Door de komst van het ‘kamp’ en het bijbehorende dorpscentrum kwam de economie tot bloei. Dat uitte zich in een toename van het aantal ‘marchands’ en straatverkopers. Veel van deze verkopers boden ‘Coco’ aan, een verfrissend drankje op basis van citroenwater, zoethout, karamel en amandelaroma. In het museum is een originele ‘cocoset’ te bewonderen.

Tacambaro

Naast het museum, op de weg richting Hechtel, staat het oudste monument van het Kamp van Beverlo. Het werd in 1867 opgericht ter nagedachtenis aan de gesneuvelden van de expeditie in Mexico in 1865. Een van de belangrijkste gebeurtenissen was de Slag bij Tacambaro, waarnaar het monument is vernoemd

Verloren erfgoed

Veel gebouwen en paviljoenen in het Kamp van Beverlo hebben de tand des tijds niet doorstaan en zijn inmiddels volledig verdwenen. Verwaarlozing, oneigenlijk gebruik, oorlogen en steeds nieuwe plannen waren allerminst gunstig voor dit erfgoed. Ontdek het ‘Koninklijk Paleis’, de ‘Cirque Attrayant’, de ‘Malakoff‘ en de ‘Chazalblokken’: klinkende namen die elke
‘Kampenaar’ vertrouwd in de oren klinken.

Zaal 2 & verbindingsgang: Leopoldsburg tijdens WO I en WO II

WO I en de
Duitse bezetting

Op de vooravond van de Eerste Wereldoorlog was het militaire kamp van Beverlo het grootste en modernste van Europa, met faciliteiten voor duizenden soldaten, schietstanden en oefenvelden. In oktober 1914 namen de Duitsers het kamp in.
Ontdek in deze zaal welke bijzondere rol Leopoldsburg in deze periode vervulde.

Het bombardement van mei 1944

Het zwaarste schadegeval in de geschiedenis van het Kamp van Beverlo was het Geallieerde bombardement van 28 mei 1944. Door de Duitse bezetting en de komst van de Waffen-SS werd het kamp een doelwit, waarbij het infanteriekamp grotendeels werd verwoest. Ook de burgerij werd zwaar getroffen met ondermeer de vernieling van heel wat school- en kloostergebouwen van O.L.V. Visitatie.

Zaal 4: Expo 175 jaar Leopoldsburg

Het ontstaan

Met de oprichting van het Kamp van Beverlo in 1835 ontstond er naast het militaire kamp een civiele handelsnederzetting die zou evolueren naar de zelfstandige gemeente Bourg-Leopold. De nieuwe gemeente kende een sterke groei, gestimuleerd door de aanleg van trein- en tramverbindingen en het Kanaal van Beverlo.

Sport

Leopoldsburg en Heppen hebben een rijke sporttraditie met schuttersverenigingen en voetbalploegen. In Leopoldsburg trok de velodroom bij wedstrijden veel volk, vooral om wielerlegende Henri Frederix te zien. Vandaag leeft die geschiedenis voort in Handboogmaatschappij Leopold Eén, wielerclub Sport en Steun en K ESK Leopoldsburg.

Orkesten, muzikanten

Uit Leopoldsburg en Heppen brachten uitzonderlijke muzikanten voort, zoals Morin, Ramaekers en Vereecke. Na de Tweede Wereldoorlog gingen zij de wereld rond, traden op in orkesten, jazz- en bigbands, deelden het podium met sterren als Sinatra en Elvis Presley, en lieten een muzikaal nalatenschap achter die nog
altijd weerklinkt.

Kerk en religie

In het jonge Belgische leger werden de religieuze wensen van katholieke soldaten vaak genegeerd, maar druk van troepen en bevolking leidde tot houten, later
stenen kerken. De groei van Leopoldsburg en Heppen brachten nieuwe parochies, kerken, scholen en kloosters voort die het religieuze en sociale leven van de
gemeenschappen vorm gaven.

Harmoniën en fanfares

Sinds de 19e eeuw speelden muziekmaatschappijen een belangrijke rol in Leopoldsburg en Heppen, vaak met een uitgesproken politieke kleur. Ze versterkten de gemeenschap, boden muziekonderwijs en verzorgden de muzikale omlijsting van feesten. In 2011 bundelden de overgebleven verenigingen hun krachten en gingen verder als Muziekvereniging Orbis.

Carnaval, Kermis, ...

In Leopoldsburg stonden ‘Kamp Carnaval‘ en ‘Kamp Kermis’, zoals ze in de volksmond bekend stonden, garant voor feest en vertier. Jaarlijks stroomden bezoekers van heinde en verre toe om deze unieke sfeer te beleven. In deze tentoonstelling vind je een selectie foto’s die een glimp
geven van deze gebeurtenissen uit
vervlogen tijden.

Café, dancing, cinema's

Met de komst van duizenden soldaten groeide Leopoldsburg uit tot een bruisend garnizoensdorp, vol cafés, hotels, danszalen en bioscopen. Hoewel het ‘zondige’ imago vaak werd overdreven, beleefde het uitgaansleven in de jaren 1930 zijn hoogtepunt, met honderden cafés die het dorpsleven deden opleven.

Economie en handel

De aanwezigheid van het leger zorgde voor economie en welvaart. Winkeliers en ‘Marchands’ leverden goederen en diensten. De wekelijkse zaterdagmarkt, het bruisende centrum en de Handelsbeurzen, lokten duizenden bezoekers naar het dorpscentrum van Leopoldsburg.

Onderwijs

Van het Schanshuisje in Heppen tot het huidige Campus FLX op ‘t Geleeg: het onderwijs in onze regio maakte een grote evolutie door. Veel scholen waren zuilgebonden; O.L.V. Visitatie en Broeders van Liefde waren bijvoorbeeld katholiek. Het Schanshuisje groeide uit tot de gemeenteschool van Heppen, terwijl op ‘t Geleeg de bekende Staatsschool “Het Atheneum” ontstond.

Leopoldsburg vandaag

Na de Tweede Wereldoorlog veranderde Leopoldsburg van een bruisend handelsdorp in een rustige woongemeente. Vandaag bloeit de gemeente opnieuw met nieuwe woonwijken en de uitbouw van sterke sociale, economische en culturele voorzieningen. Leopoldsburg is een levendige plek om te wonen en te leven.